Güldürü (mizahî) fıkra için pek çok tanım yapılmıştır. Ancak en kısa ve öz şekliyle fıkrayı "Kısa ve özlü anlatımlı, nükteli, güldürücü hikâye" şeklinde tanımlanabilir (TDK). Mizahî (güldürü) fıkralardaki fıkra sözcüğüyse Batı dillerindeki anekdotla aynı anlamdadır (Fransızca ve İngilizce Anecdote).
Bir fıkra tek bir olay üzerine kurulur. Fıkraların merkezinde insan vardır. İnsanın toplumla ve diğer kişilerle ilişkisi söz konusudur. Bazen de fıkralardaki kişiler, çevre değiştirerek yeni bir kimliğe, yeni bir renge bürünürler (Arı, 2009).
Fıkraların özellikleri şunlardır:
- Fıkralar küçük hikâyeciklerdir.
- Fıkralarda özlü söz, nükteli bir cevap veya hoş bir tepki bulunur.
- Düşündürücüdür.
- Güldürücüdür.
- Eğlendiricidir.
- Kısa, özlü ve yoğun bir ifade taşır.
- Her fıkranın amacı ve iletmek istediği bir mesajı vardır.
- Sonuçta bir ders verir.
- Halk zekâsı ürünü olup, zekâ ve incelik taşır.
- Zaman ve mekân çoğu zaman belirsiz olmakla birlikte ilgili bir tarih olgusu içinde olaylar cereyan eder.
- İnce bir mizahla ve hikmetli bir sözle veya etkili bir nükteyle sona erer (İvgin 1989).
Hemen her milletin kültüründe bu tür fıkralarla karşılaşırız. Türk kültürüne baktığımızda şöhreti çok geniş bir coğrafyaya yayılan Nasrettin Hoca, fıkraları görülür. Hayatı hakkında çok fazla bilgiye sahip olmadığımız Nasrettin Hoca burada tanımladığımız fıkra türünün en uygun temsilcisidir diyebiliriz
Nasrettin Hoca fıkralarının yanında ırk, din, mezhep konularında fıkralar karşımıza çıkarken bazen fıkra kahramanlarının hayvanlar olduğunu görürüz.
Gecenin geç saatlerinde, ıssız sokakta yürüyen adamın yanına bir başka adam yaklaşır ve kendisine sorar;
- Affedersiniz amcacım, bu çevrede bekçi ya da polise rastladınız mı?
- Hayır evladım, kimseyi görmedim!
- Öyleyse hemen cüzdanınızı ve telefonunuzu rica edeyim...
Temel, bir gün Amerika'ya gidecekmiş. Arkadaşı Dursun'a:
"Ya Dursun, benim İngilizcem yok, Amerika'da nasıl konuşacağım?" demiş.
Dursun da: "Yuvarlayarak konuş, onlar da öyle konuşuyor zaten," demiş.
Sonrasında olur ya da olmaz derken, Temel Amerika'ya gitmiş. Posta göndermek için postaneyi sorması gerekiyormuş. Birini çevirip:
"Postane nerededir uşağum?" demiş.
Adam, "post" kelimesinden postaneyi anlamış ve Temel'i oraya götürmüş.
Biraz sonra Temel'in karnı acıkmış. Bu sefer başka birine:
"Restoran nerdedir uşağum?" demiş.
Adam da onu bir restorana götürmüş.
Temel içinden: *"Ya bu İngilizce ne kadar kolaymış!"* diye düşünmüş.
Daha sonra Temel'in uykusu gelmiş. Bir adamı çevirip:
"Otel nerdedir uşağum?" diye sormuş.
Adam da:
"Otel şuradadur uşağum," demiş.
Bunun üzerine Temel şaşırmış:
"E, ikimiz de Türk'üz, niye İngilizce konuşuyoruz?"
Büyükanne ile torunu sahile gider. Torun yüzerken çok geçmeden boğulacak gibi çırpınmaya başlar. Büyükanne torununu tek parça halinde getirmesi için tanrıya dua eder. Çevredekiler torunu kurtararak büyükanneye getirir. Kadın toruna göz ucuyla baktıktan sonra gözünü göğe diker ve şunu der;
- Şapkası da vardı.
Çapkın Hristiyan'ın biri kilisede günah çıkarmaya gelmişti. Papaz kendisine seslendi:
- Suçlarını itiraf et. Neler yaptın bakalım?
- Papaz efendi, Tanrı’nın "Zina yapmayacaksın" emrine karşı koydum.
Papaz merakla:
- Kaç kere?
Günahkâr adam ellerini ovuşturarak şöyle dedi:
- Muhterem peder! Ben buraya günahkâr olduğumu itiraf etmeye geldim, övünmeye değil!
Gecenin geç saatlerinde, ıssız sokakta yürüyen adamın yanına bir başka adam yaklaşır ve kendisine sorar;
Çapkın Hristiyan'ın biri kilisede günah çıkarmaya gelmişti. Papaz kendisine seslendi: